‘Ik wil dat zijn lichaam hetzelfde verhaal vertelt als zijn tekst’

Interview met Iván Pérez en Michiel de Regt

Drie dansers, een acteur en het geluid van contrabassen. Zo hebben regisseur Michiel de Regt en choreograaf Iván Pérez het boek Wachten op de Barbaren van Coetzee op het podium neergezet.

Tekst: Veerle Corstens

Hun allereerste ontmoeting was in de stationsrestauratie na een ellenlange en vermoeiende dag. Maar binnen tien minuten praten over hoe Coetzee aan te pakken hadden de choreograaf en regisseur alweer volop energie. En dat is niet voor de hand liggend volgens De Regt. Meestal zegt een collega: “Interessant hoe je dit doet, maar ik zou het zo doen.” We hebben ieder onze eigen stijl, ideeën en signatuur. Als je die twee ego’s, die twee geesten, die gedachten kunt verbinden is dat uitzonderlijk.’

Waarom het boek van Coetzee, Wachten op de Barbaren?
De Regt: ‘De verontrustende eerlijkheid waarmee Coetzee de hoofdpersoon beschrijft in al zijn angst, schaamte en perversiteit, maakt dit een van de mooiste boeken die ik ooit gelezen heb. De magistraat van een grensdorp komt in gewetensconflict als zijn meerdere het buurvolk de Barbaren zonder duidelijke reden wil vervolgen. Deze magistraat wil opkomen voor wat goed is en tegelijkertijd is hij zelf niet helemaal zuiver op de graat. Zelf wil ik ook graag een goed mens zijn en intussen doe ik net als iedereen de hele tijd dingen waar ik spijt van heb.’

Pérez: ‘Ik herken ook de angsten uit het boek. Als ik ’s avonds laat iemand tegen kom die er anders uit ziet dan ik dacht, reageert mijn lichaam soms meer dan mijn geest eigenlijk zou willen. Dat is een echo van opvoeding en geschiedenis; zaadjes van angst die in de maatschappij worden gecreëerd. Als wij ons publiek met deze voorstelling daar een klein beetje bewust van kunnen maken, ben ik tevreden.’

Waarom is “Wij leven hier in vrede, wij hebben hier geen vijanden. Tenzij ik me vergis. Tenzij wij de vijand zijn.” een favoriete zin uit het stuk?
De Regt: ‘Deze zin vat voor mij het hele stuk samen. Onze voorstelling speelt niet in op de actualiteit maar het onderwerp van omgang met vreemdelingen is natuurlijk wel aan de orde. Misschien is er helemaal geen vijand of misschien zijn wij zelf wel de vijand? Wie weet is er juist beschaving in het kalifaat?’

Pérez: ‘Het gaat altijd om perspectief. We kunnen vreemden wel barbaren noemen maar wat zijn wij voor de ander, ook barbaren? Het is maar net waar jij bent en welke kant je op kijkt.’

Hoe werken jullie, een Nederlandse regisseur en een Spaanse choreograaf, samen?
De Regt: ‘We verbazen elkaar elke dag. Vandaag gaf Iván bijvoorbeeld een opdracht aan twee dansers om zich uitgesproken te etaleren terwijl de derde zich juist moest verstoppen. Het was heel mooi. Ik bedacht vervolgens dat het geen conflict van twee tegen een moest zijn, maar een conflict in zichzelf; jezelf bloot durven stellen terwijl je dat niet wil. Ik had dat niet kunnen doen zonder de beginoefening van Iván en zij hadden dat weer niet kunnen doen zonder mijn aanwijzing. Zo reageren we voortdurend op elkaar.’

Pérez: ‘Ik versta geen Nederlands, maar ken het verhaal van het boek natuurlijk goed. Het voordeel is dat ik veel beter luister naar de toon en dynamiek van onze acteur. Ik wil dat zijn lichaam hetzelfde verhaal vertelt als zijn tekst.’

De Regt: ‘Een boek gebruikt veel woorden om iedere gedachte en handeling te omschrijven. Een hoofdpersoon kan zeggen “ik hou van je” terwijl hij denkt “ik haat je”. Wij gebruiken veel minder woorden: we vertellen een groot deel van het verhaal in dans en muziek. Die beeldende elementen zijn bij ons net zo sterk als de tekst. Soms moet je gewoon je mond houden en de muziek en beweging het werk laten doen.’

Wachten op de Barbaren, Toneelschuur & Korzo Producties, 16 januari tot en met 27 februari

foto's Fleur Beemster

Posted on 7 January 2016 | 0 reacties

You are here